Bright and Morning Star - Richard Wright

"To ease the ache of anxiety that was swelling her heart, she hummed, then sang softly:

He walks wid me, He talks wid me
He tells me Ahm His own...

Guiltily, she stopped and smiled. "Looks like Ah jus cant seem t fergit them ol songs, mo mattah how hard Ah tries..." She had learned them when she was a little girl living and working on a farm. Every Monday morning from the corn and cotton fields the slow strains had floated filled with gall, she had learned their deep meaning. Long hours of scrubbing floors for a few cents a day had taught her who Jesus was, what a great boon it was to cling to him, to be like Him and suffer without a mumbling word. She had poured the yearning of her life into the songs, feeling buoyed with a faith beyond this world. The figure of the Man nailed in agony to the Cross, His burial in cold grave, His transfigured Resurrection, His being breath and clay, God and Man -- all had focused her feelings upon an imagery which had swept her life into a wondrous vision.

But as she grown older, a cold white mountain, the white folks and their laws, had swum into her vision and shattered her songs and their spell of peace."

lo mo

Người lạ. Người quen. Người vừa lạ vừa quen. Cứ đến rồi lại đi. Như ngày hè nắng hạt. Như gió bươn qua vai. Như một cái cây chết. Đến rồi lại đi. Như mây bồng trôi. Hay tốt hơn là như thế? Cứ đến, cứ đi. 


Ừ.

Còn tôi chỉ muốn đứng lại thôi. Ngừng lại, và mặc kệ tất cả. Không chảy cùng dòng nước nữa. Tôi không biết nó sẽ chảy đi đâu, sẽ đưa những cuộn sóng li ti sóng sánh những hình ảnh câm lặng về đâu. Tôi đã lấy lời nguyện từ đáy lòng, đặt lên tay, rồi thổi đến chúng, đến những kẻ vẫn chảy cùng dòng nước. Nhưng tôi cũng đã nhìn những thấy những cụm cỏ bốn lá của hạnh phúc và không thể dừng lại để đặt chúng vào những lọ mật ong. Vậy nên, dừng lại thôi, hồ như là chạy trốn ấy. Nhưng mà thật sự là phải dừng lại thôi.

Không thể nào quên đi những điều tốt đẹp được. Giống như là bản năng. Nếu như tôi gặp một kẻ nào đó quên đi những điều tốt đẹp, tôi hẳn sẽ gọi hắn là kẻ điên. Như một trong hàng ngàn những định nghĩa dịu dàng về sự điên cuồng.

Vậy nên tôi lại tự hỏi, hay là quay về? Nhưng mà ở đó vốn dĩ chẳng còn gì nữa. Giống như một căn phòng trống rỗng với giấy dán tường là những mảnh tin báo; và một cánh cửa cắm chi chít những tấm hình. Dùng để cho nước chảy ra. Còn tôi thì muốn đi vào. Tìm thấy những điều tốt đẹp, quẩn quanh, rồi không thể đi ra nữa. Vì quên mất. Vì tan vào nó mất. Căn phòng ấy, giống như một đất nước nọ, làm tất cả để đánh đuổi sự tàn phá như lốc quét của chiến tranh và sau đó, lại tìm thấy chính bản thân hơ hoác như một nấm mồ.

Tệ hại thật.

Ước gì cứ có thể quên đi những điều tốt đẹp.

Truyện ngắn của Pam Houston, có một chi tiết. Một cô gái ấy cứ không thể nào ngừng nhìn thấy "mọi người yêu, và không bao giờ được yêu lại. Không một ngoại lệ." Nhưng vẫn có những con thiên nga vươn chiếc cổ dài kiêu hãnh, những cánh hồng đỏ thắm bên hồ và một chú rể tưởng tượng bước cùng cô vào hạnh phúc. Một trong hàng ngàn bước nữa về phía vĩnh hằng hạnh phúc. 

Nơi này không bao giờ mưa. Chỉ có nắng, và gió lạnh.

vài điều cho kimi [e-mail]

“Tình yêu là gì?


Tôi nói thật nhé. Tôi chẳng biết. Lúc tôi viết ra những điều này, tôi cũng không quan tâm xem tôi có còn quan tâm nó là gì nữa hay không. Là trường sinh dược Elixir, Morphine, độc chất Cyanua, hàng trắng Sexodus, thuốc lá Black Captain hay rượu X.O. Là cục kim cương, cục phô mai, queso, cục băng, cục bông gòn, cục mút hay cục đá, cục đất... Là cái gì, tôi cũng không thể ngưng lao vào nó rồi lại lê bước ra, lành lặn lại chỉ để thêm nhiều những đau đớn đang chờ đợi phía trước... Họ ở đâu đó, một người quen, một người lạ, hay một kẻ nửa lạ nửa quen, định mệnh kế tiếp của tôi nhất định ở đâu đó, chờ tôi đến để tìm thấy họ, như tôi chờ họ ngước mắt lên để nhìn thấy tôi. Tất cả lại cảm giác ảo tưởng như làn sương đêm, rồi tan biến đi trước khi ánh nắng về, như chưa bao giờ tồn tại hay diễn ra... như “sương khói phôi pha”. Tôi đi thật nhanh, thật nhiều, thật dài, chỉ lại đánh một vòng tròn về điểm xuất phát của sự trống trải, cô độc đến quẫn trí khi thêm một đôi cánh nữa bay vào đêm tối.


Nếu có một nơi nào đó, tôi được gặp tất cả những người tôi đã, đang và sẽ yêu trong kiếp này, được ở bên nhau, sẽ làm tất cả những việc muốn làm cùng nhau, nói những chuyện mà ở trần gian này đã chẳng cho nhau một cơ hội để diễn đạt; là tôi chẳng cho mình một cơ hội, để một lần được thực sự biết, liệu họ có thể thật sự yêu tôi, và liệu tình yêu của tôi khả dĩ lâu bền.... và rồi cuối cùng sẽ chân thành, thật chân thành, nhìn-thấy-nhau. Nhất định có một nơi như thế *cười cười*. Là thiên đường đấy. Thiên đường chỉ là như thế thôi. Trông nó có thể thật tệ hại, giống như địa ngục, tăm tối, bão lửa, như vũ trụ của tôi vậy. Những con người ở đó, là những thiên sứ hòan hảo, cũng có thể là những ác quỷ bất toàn đầy tội lỗi. Chẳng sao cả, chẳng quan trọng, ở thiên đường, chẳng còn ranh giới gì nữa. Tôi chỉ cần chăm chỉ yêu thương bản chất đẹp một cách trọn vẹn tôi tìm thấy ở họ mà thôi."

#~

Có một số điều là mãi mãi. Số còn lại, là phần lớn, thì không. Người ta gọi chúng là phù phiếm, hoặc là mãi-mãi của chỉ một thời đoạn. Và con người sống tiếp sau những nỗi đau là để quên đi, hoặc cố gắng để quên đi. Một số người khác sống là để cầm tay những kẻ khốn khổ khốn nạn, dắt chúng đi tiếp, bắt chúng sống tiếp. Con người chúng ta sinh ra trên cõi đời này là để cứu rỗi lẫn nhau như thế đấy. Đấng Cứu Rỗi của nhau, Thần Hộ mệnh của nhau, khoảnh trời xanh sau những ô cửa nứt nẻ của nhau.

Có thể cho phép một (số) người nào đó trở thành điều như vậy đối với mình, và bản thân trở thành điều tương tự đối với họ, đó là một sự sung sướng, sự sung sướng của một kẻ đã bước đến đoạn kết của hành trình đi tìm cực lạc. Nhưng mà đó là câu chuyện khác mất rồi. Của cả một đời truân chuyên mất rồi...

Ký ức kimi kí gửi, thấy rõ nhất một điều. Là dằn vặt về luân lý mâu thuẫn với ước vọng mưu cầu hạnh phúc, có thể trở thành một nỗi ám ảnh dài lâu. Nhưng đó chỉ là một cái bẫy thôi mà. Đơn giản chỉ là theo đuổi, hay không theo đuổi. Một ngã ba đường. Cô bé Mèo con ấy, lại biết chuyện của kimi, (có phải là Dương không?); thực sự đã làm tốt hết khả năng rồi; khả năng của cô bé ấy, hay của bất cứ con người nào khác. Hãy nhìn xem kimi, cô bé ấy đã nói rằng Có, ai cũng có quyền ấy cả, cơ mà. Cô bé ấy đã trả lời Có đấy. Dẹp bớt những dấu chấm đó đi. Chúng chỉ là một sự chần chừ vô nghĩa thôi. Hãy chú tâm vào chữ Có ấy. Thậm chí khi kimi hỏi, kimi cũng đã biết câu trả lời mà? Càng chắc chắn hơn kimi muốn câu trả lời ấy... Sao lại do dự khi đã có được lời khẳng định mình muốn chứ?

Đôi lần, cũng nghĩ về khả năng kéo kimi ra khỏi cái vũng đầm lầy cát ở giữa tấm lòng yêu thương trinh bạch. Một trũng xoáy cứ sâu hoăm hoắm dần. Khi đã khoét qua rồi, những tưởng kimi có thể nhìn thấy đáy của nỗi đau, nhưng thực tế, kimi chỉ chạm vào cánh cổng dẫn đến với những vương quốc của những thống thiết khác, mới mẻ hơn, nặng nề hơn, bi thương hơn. Số phận đã chưa bao giờ công bằng, nếu chỉ nhìn ngày một ngày hai. Còn những định mệnh lại chưa bao giờ công bằng với kimi. Giá như đưa được kimi đến một cánh đồng thanh thản, với mặt trời se lạnh và những cánh diều bay trong nắng, Giá như là thế, kimi ạ. Chắc chắn sẽ giống như tìm thấy một vì sao sáng lấp lánh trong đêm. Nhưng mà rốt cuộc, cũng không vì lý do cao quý như thế mà thay đổi. Vẫn chỉ là một cục băng/bông/phômai/mút/đá lững lờ trôi qua những quang cảnh tiêu điều mà thôi. Vẫn là yêu sự tự do hơn. Vẫn là, không thể sánh được, với hoa bồ công anh dưới lồng trời lộng gió.

Nhưng thời gian lại là một điều kì diệu khác. Chúng trôi đi, như một sự công bằng cứ nhất mực là phải xảy ra. Thoảng hoặc, người ta thấy chúng như một lưỡi dao sắc, đôi khi, lại trìu mến như nhìn một trường đoạn khỏa khuây. Nhờ thời gian, mỗi ngày mọi người đều lớn lên. Không phải là trưởng thành. Là lớn lên khỏi những điều đã trải qua trong quá khứ. Hôm nay, tôi lớn lên khỏi hôm qua, ngày mai tôi lớn thêm một chút nữa, khỏi hôm nay. Để đến một điểm nào đó có thể nhìn lại và chiêm nghiệm. Và ngày hôm nay, ta lựa chọn cho cái khỏanh-khắc-chiêm-nghiệm-vô-giá-ở-xa-tít-trong-tương-lai ấy. Hoặc là lúc ấy quá khứ trở thành một ảo tưởng, huyễn hoặc, một lời nói dối; hoặc là lúc ấy quá khứ vẫn chưa bao giờ có thể tuột khỏi đôi tay. Bây giờ, hãy thay thế tất cả những từ “quá khứ” trong đoạn văn thành từ “nỗi đau”, và tự hỏi bản thân rằng: kimi muốn thấy điều gì, kimi, ở vũ trụ hiện hữu lúc ấy, thực sự, khao khát, chân thành, mong muốn, thấy điều gì.

Và bắt đầu sống cho điều đó.

Đi đi. 

~ Giấc mộng đêm hè

Q.,         

16.07.10    

P/S: Những điều này có thể giúp ích cho kimi (là điều em đang hi vọng), nhưng cũng có thể không. Là em lúc viết hiểu nó, nhưng cũng có thể lúc đọc lại nó em sẽ không hiểu, có thể mọi người cũng không hiểu. Chỉ là những suy nghĩ trong đêm, và không muốn để nó tuột đi, như đêm dài trôi qua trong giấc ngủ. Cũng đã “canh me” để gửi vào đúng ngày hôm nay, vì lúc về, có thể kimi đã vào học mất rồi. Gặp mặt những Chủ nhật sau đó có thể mãi mãi chỉ còn là lời hứa mà thôi. Kẻ tham lam này lại muốn những suy nghĩ ngu ngốc, ba hoa vớ vẩn này có thể ở quẩn quanh bên cạnh những lúc kimi cần. Sống tốt vào nhé!

hình như có rất nhiều người sắp đi xa.

Cái cây xương rồng đó, chuyện về nó, hết rồi. Tôi giết nó. Bằng một chai nước đun sôi để nguội. Nghiêng 90 độ rồi đổ vào một mạch, nó ứ nước, rồi thối đi trong vài ngày. Một người nào đó vứt nó vào cái thùng rác màu xanh nước biển. Cũng có thể nó chưa chết đâu. Nhưng người nào đó đã vứt nó đi thôi. Nó là cây xương rồng, có thể sống ở những điều kiện khắc nghiệt nhất cơ mà. Chúng mọc ra những cái gai để trữ nước và sống dưới cái nắng điên cuồng ở sa mạc. Nếu nó không kiên cường như thế thì người ta không có lý do gì để gọi nó là cây xương rồng đâu.

Vẫn còn giữ cái chậu sứ màu trắng trên bàn ăn. Nên rất có thể nó vẫn còn sống đấy. Tái sinh ở cái đám xú uế ở bãi rác thành phố chẳng hạn. Rồi mọc lớn lên, lớn lên đến nỗi, những cành thật dài nhọn gai sẽ vươn đến cái chậu trắng sứ vẫn còn được giữ trên bàn ăn. Ừ. Khả dĩ.

Mặc dù. Là tôi. Chính tôi đã giết nó.

Nhưng có thể nó chưa chết. Chỉ là người nào đó đã vứt nó đi rồi mà thôi.

tôi cứ cảm thấy mình cần một cái gì đó

xanh hơn


mà thanh thản.




Note: muốn đăng kèm một bức vẽ của Robert Finale,

nhưng truyền không thông.

Giống như tối hôm trước, nghĩ đến kết thúc của một câu chuyện tuyệt vời. Ở một ngọn đồi tím với dòng sông xanh treo ngang thân cây. Quấn quanh những cành dài rồi đong đưa trong gió một nút thắt tròn rộng rãi. Và thêm một cái ghế cao vừa tầm đứng.

Nhất định phải có màu xanh.






Có một lần, tôi ngồi bó gối ngắm hoàng hôn ở cao ốc. Phát hiện ra rằng không cần phải có mưa mới có thể ngắm cầu vồng. Bầu trời lúc chạng vạng chính là một cái cầu vồng trầm sắc. Cung màu nóng rồi đến lạnh, xếp từ đường chân trời đến đỉnh đầu. Và màu đầu tiên hiện trong tầm mắt khi mặt trời khuất sau những tòa nhà cao dần giữa Sài Gòn sầm uất, đoán xem, không phải là màu đen mà người ta gán cho bóng đêm đâu. Là màu xanh pha chàm đấy, rất đậm, và chuyển vô cùng tinh tế.

Thực sự là một màu rất tuyệt, đúng không?






- có ý định bắt nó sau những sợi dây leo úa khô quấn quanh khung cửa sổ hoang tàn, vào một ngày gần đây thôi.

hôm qua, tôi đọc tùy bút của người điên.

"Ở những nơi tăm tối nhất, luôn có tia sáng, dù là bé nhỏ; có thể dựa vào chúng để xác định hình thể của những sự vật xung quanh."

Nhưng trong bóng tối hoàn toàn, hắn bảo không kẻ nào có thể biết được điều gì đang diễn ra cả.

Lúc tôi học lớp Bảy, cô giáo dạy môn Đạo Đức Công Dân tên Minh. Cô có dáng người dong dỏng cao và một giọng nói hiền hòa dìu dịu. Chúng tôi thường chạy bài trước chương trình, nên vào giờ trống lũ trẻ nhỏ tò mò vòi cô kể chuyện. Ma. Kinh dị. Trinh thám. Đó là khoảng thời gian tôi học được cách phân biệt ba thể loại đó. Giữa một biển những tình tiết gay cấn cô Minh kể, có một hình ảnh ám muội đến tê tái vẫn không thể chảy trôi qua được.

- Những người đàn ông phạm trọng tội với 'tổ chức' được vứt vào đó, như những bọc rác lớn tướng biết kêu gào. Chỉ vài tiếng đồng hồ sau, những tiếng tru tréo, gào thét, chửi rủa, âm thanh của cả van xin và thù hằn nhỏ dần, rồi tắt hẳn. Chỉ vài giờ đồng hồ cho một sinh linh về với thanh vắng dưới ánh trăng. Những kẻ tội đồ gọi nơi đó là căn phòng hành quyết.

- Người ta cứu thoát được một người đàn ông hấp hối. Tất cả những gì được ghi chép lại từ những hình ảnh rời rạc trong ký ức của ông ta là bóng tối hoàn toàn và mùi máu tanh xộc lên mũi, những cái xác chồng lên nhau, chờ đến giai đoạn phân hủy. Hình như họ đều chết bằng cùng một cách, một phương thức hành hình của quỷ dữ trong căn phòng bé nhỏ, nhưng không ai sống sót để nhớ. Chỉ có bóng tối của nhận thức và tiềm thức nở những nụ cười gian trá bầu bạn.

.__________________.

- Hành lang trắng. Cửa sổ với những tấm màn trắng. Những chiếc đèn neon trắng chớp tắt. Những chiếc giường trắng, gối trắng, mền mùng trắng, kê la liệt. Đó là một hành lang bệnh viện bỏ hoang sáng lên thứ ánh sáng thần thánh.

- Người đàn ông với bộ đồ da nổi bật lên giữa khung cảnh trắng đến dại người. Ông ta chạy đuổi theo một mái tóc đỏ rực cứ bắt những ngã rẽ. Khi dồn đến đường cùng, nó quay lưng lại, giương mắt nhìn. Một bé gái bạch tạng với đôi mắt hồng ánh lên tia nhìn thiêu đốt. Những nét thanh tú trên khuôn mặt thiên thần nhíu lại, dúm díu, nó với tay tới kệ tủ tường kế bên, kéo ra một ngăn. Bên trong là một hài nhi còn thoi thóp, đỏ hỏn. Máu rỉ theo kẽ kệ tủ nhỏ giọt xuống đất.

- Cảnh tiếp theo là một tiếng hét dài thất thanh. Ánh sáng hoàn toàn trắng đến mê man...

Cũng trong một ngày hè úa khô ngược về trong quá khứ, tôi bắt được một cảnh trong một bộ phim đã không còn nhớ tên. Những hình ảnh đó luôn luôn hiện ra mỗi khi khái niệm về thứ 'ánh sáng hoàn toàn' vụt qua trong đầu.


Trái với bóng tối hoàn toàn, người ta cứ nghĩ 'ánh sáng hoàn toàn' là thanh tao, siêu trần, thánh thiện.


.~

Ánh sáng và bóng tối, bóng tối và ánh sáng, cái nào thực sự đáng sợ hơn?

...

Hình như đã từ lâu, tôi hiểu một cách chân thực thế nào là sức sống của những nỗi ám ảnh. Chúng không liên tục, không bền bỉ. Nhưng nhiều năm sau, chúng sẽ đột ngột quay về để bước theo ta qua đêm dài.

02.07.10

Trời Sài Gòn chạng vạng trở lạnh, cắt vào da thịt nghe se se. Tôi lại đi trên quãng đường xưa ngắn ngủi, nhìn thế giới đang bận rộn lao đi và ánh sáng trắng hắt ra từ những ô cửa sổ. Lòng thấy bâng khuâng, không gian ấy vừa đầy lại vừa vơi.

Chiếc xe buýt chòng chành, những cái tay cầm lắc lư, những ô cửa sổ lắc lư, những con người lắc lư. Ngồi ở một băng ghế, ôm trái banh màu cam, và an toàn. Suy nghĩ biến thành từng dải trôi qua tay dềnh dàng ở xung quanh, trên trần, dưới sàn. Muốn nắm lại, chụp lấy, như hai bé gái váy hồng tung tăng và trò chơi bắt bướm ở tượng đài Trần Nguyên Hãn ngày nào. Những đứa trẻ luôn sở hữu những niềm vui bình dị nhất, mà hoan hỉ nhất. Vậy mà tất cả những gì đang thật sự diễn ra là sự buông xuôi. Chỉ là một cái cây giữa bão tố. Lắc lư, lắc lư.

Nhìn lại quá khứ, hình như bản thân không còn ôm ấp cuộc sống trong sự yêu thương nhỏ nhẹ đó nữa. Cái nhìn dịu dàng trong nhiệt huyết mãnh liệt ấy, một ngày nọ ôm lấy những mảnh tốt đẹp và đơn giản là bước đi, về phía hư vô vĩnh hằng, để lại một kẻ còn bận bịu mê mải với những cố gắng đôi lúc tưởng chừng như vô nghĩa. Một cách êm ái và bình thản đến thế. Không có thanh âm rầm rộ hay những lời an lành như những ngày gần Giáng Sinh.

Điều gì đang thực sự diễn ra sau tấm gương? Bóng tối và nhịp điệu len lỏi của nỗi đau. Đến rồi lại đi, đến rồi lại đi. Tuần hòan. Là bóng tối và nhịp điệu của nỗi đau.

Một vài điều tôi đọc được, ngắn ngủi và cộc lốc, tưởng sẽ vô hại và đi qua nhanh thôi, nhưng trở thành những cái tát. Những bức tường đột ngột biến thành những tấm giấy mỏng manh bị cào rách bươm. Những gì nhận biết được sau đó là những chai nước rỗng và trần nhà với khuôn mặt tròn vàng vọt đang cười yếu ớt. Có thật hạnh phúc là có một việc để làm và có một người để yêu không?

Bắt đầu thực sự thích những lúc chơi đàn và những giờ học bóng rổ. Chỉ còn những nốt nhạc và nửa cung thăng giáng; chỉ còn quả banh, rổ, sân bóng và những nụ cười. Không còn tôi nữa, tôi tan vào chúng mất rồi. / Rất thích cô giáo mới, cô ấy nhắc cho tôi nhớ về người chị họ vô cùng tốt bụng. Có thời chúng tôi rất thân thiết, bây giờ nếu cần có lẽ cũng vẫn có thể. :)